{"id":2399,"date":"2024-04-04T16:11:37","date_gmt":"2024-04-04T16:11:37","guid":{"rendered":"https:\/\/secoop.gov.tl\/?p=2399"},"modified":"2024-04-04T16:11:39","modified_gmt":"2024-04-04T16:11:39","slug":"secretaria-de-estado-de-cooperativas-realiza-reuniaun-koordenasaun-ho-movimentu-cooperativa-sira-ba-dalahuluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/secoop.gov.tl\/?p=2399","title":{"rendered":"Secretaria de Estado de Cooperativas Realiza Reuniaun Koordenasaun ho Movimentu Cooperativa sira ba Dalahuluk."},"content":{"rendered":"\n<p>D\u00edli, 04 Abril 2024, Secretaria de Estado de Cooperativas hala&#8217;o Reuniaun Koordenasaun dahuluk ho Movimentu Cooperativas iha Timor-Leste ho tema &#8220;Hametin no Haburas Movimentu Cooperativas hodi Promove nu&#8217;udar Baze Ekonomia Familiar&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Objetivu hosi reuniaun ne&#8217;e maka atu halo koordenasaun Servisu no Implementasaun Programa Secretaria de Estado de Cooperativas nian ba tinan ida ne&#8217;e no tinan sira tuir mai.<\/p>\n\n\n\n<p>Reuniaun ne&#8217;e koordenasaun hala&#8217;o durante loron ida nian no loke direira hosi Sua Esel\u00e9nsia Vise Primeiru Ministru, Ministru Koordenador Asuntus Ekon\u00f3mikus (MCAE) no Ministeru Turizmu no Ambiente (MTA), Francisco Kalbuady Lay iha Salaun Apuramentu Komisaun Nasion\u00e1l Elisaun, Kaikoli, D\u00edli.<\/p>\n\n\n\n<p>Sua VPM, MCAE no MTA iha ninia diskursu husu ba movimentu Cooperativa sira atu hasa&#8217;e produsaun iha rai laran hodi nune&#8217;e bele kontribui ba hasa&#8217;e kresimentu ekonomia familiar nian.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Hau lori Vise Primeiru Ministru, Ministru Koordenador Asuntus Ekon\u00f3mikus kongratula no&nbsp; hato&#8217;o parabens ba Secret\u00e1rio de Estado de Cooperat\u00edvas ho ninia komponente sira hotu mai hosi teritoriu laran tomak. Hau f\u00f3 hanoin deit katak Dezenvolvimentu sustentabilidade, kresimentu inklusivu, nune&#8217;e mos ap\u00f3iu pol\u00edtiku no investimentu liu hosi Movimentu Cooperativa sira, ne&#8217;eb\u00e9 sai nu&#8217;udar meus ida ne&#8217;eb\u00e9 maka forte hodi promove ho dezenvolve ekonomia familia nian, liu hosi reforsu movimentu ida-idak bele f\u00f3 kbiit ba familia sira, harii komunidade sira ne&#8217;eb\u00e9 forte liu, promove dezenvolvimentu sustentabel, promove kresimentu inklusivu no harii fundasaun ba futuru ida ne&#8217;eb\u00e9 prosp\u00e9riu liu, tanba ne&#8217;e, mai ita halo fali esforsu atu ap\u00f3iu Cooperativa sira hanesan baze ekonomia familia ninia&#8221; afirma MCAE.<\/p>\n\n\n\n<p>Vise PM husu ba dirijenti movimentu Cooperativa sira atu aproveita oportunidade ida ne&#8217;e, hodi troka hanoin ba malu hosi munis\u00edpiu ida ba munis\u00edpiu seluk. Hanesan Ministru Koordenador Asuntu Ekon\u00f3mikus hakarak hato&#8217;o katak iha IX Guvernu Konstitusion\u00e1l agora ba oin maka foka liu ba kr\u00e9simentu ekonomia, ita tenki dudu ekonomia ba oin, hah\u00fa hosi ekonomia mikro depois ba makro.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha tempu hanesan Sua Esel\u00e9nsia Secret\u00e1rio de Estado de Cooperativas ( SECoop), Eng. Ars\u00e9nio Pereira da Silva, M.Agr hataten katak seit\u00f3r Cooperativas hanesan seitor ida importante iha dezenvolvimentu seitor ekonomia iha rai doben Timor-Leste. Liu-liu oinsa involvimentu Movimentu Cooperativas no involvimentu sidadaun nian direita sai membru Cooperativa, sai autor direita hodi produz pordutus agirkulu sira hanesan transformasaun materia prima ba produtu final ne&#8217;eb\u00e9 produz hosi m\u00e9dia emprez no empreza kiik sira, hodi produz nu&#8217;udar produtu ne&#8217;eb\u00e9 sai rendimentu ba cooperativa sira hodi krese ekonomia familiar nian.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Iha IX Governu Konstitusion\u00e1l ne&#8217;eb\u00e9 maka lidera hosi Maun Boot Kay Rala Xanana Gusm\u00e3o f\u00f3 mandatu konstitusion\u00e1l liu hosi atribui programa ba Secretaria de Estado de Cooperativas nian maka hanesan, produsaun paun hosi produtu Bafo Kayrala, Produsaun Laktosinius ka susuben, produsaun Bani ben, mina nu, mina kami no produsaun masin, ida ne&#8217;e maka hanesan programa SECoop nian ba tinan lima ba Cooperativa produsaun ne&#8217;eb\u00e9 mai hosi kumiti agrikula, programa tinan lima nian ne&#8217;eb\u00e9 mensiona iha leten, ne&#8217;e lasignifika ita ignora kumiti agrikula sira seluk ne&#8217;eb\u00e9 maka sai hanesan produsaun ba Cooperativa sira. Maibe nafatin konsidera hanesan produtus Cooperativas tanba dalan hasa&#8217;e ekonomia povu nian mai hosi produtus Cooperativas, aleinde ida ne&#8217;e, lasignifika ignora ramos Cooperativa sira seluk maibe kontinua ap\u00f3iu, dezenvolve no fasilita, ne&#8217;eb\u00e9 maka tau iha planu asaun anual hodi implementa iha kada tinan&#8221; Subli\u00f1a SECoop.<\/p>\n\n\n\n<p>Governante ne&#8217;e hatutan tan, iha dekretu lei 16 tinan 2004 nian ba kriasaun ekon\u00f3miku nomos dekretu lei ne&#8217;e altera ona ba n\u00fameru 37 tinan 2023 ne&#8217;eb\u00e9 maka refere ba ramos Cooperativas hamutuk 16 kompostu hosi, Produsaun Traballu, Konsumu, Kom\u00e9rsiu, Agrikula, Kr\u00e9ditu, Habitasaun no Konstrusaun, Produsaun no Operariu, Arte Zenatus, Peskas, Kultura, Servisus, Ensinu, Turizmu, Solidariadase Sosi\u00e1l, Transporte no Multisektori\u00e1l. Aleinde ida ne&#8217;e m\u00f3s iha lejislasaun sira seluk kona-ba Cooperativas nian maka hanesa tuir mai, lei n\u00fameru 9 tinan 2023, 05 Abril lei kona-ba ekonomia sosial, dekretu lei n\u00fameru 47 2022, 13 Jullu kona-ba Cooperativa Peskas, dekretu n\u00fameru 48 2022 Jullu kona-ba Cooperativa Komersializasaun, dekretu lei n\u00fameru 49 2022 13 Jullu kona-ba Cooperativas Agrikula.<\/p>\n\n\n\n<p>Entretantu total Movimentu Cooperativa Primeria hamutuk 219, hosi ramos 16, no Federasaun Kr\u00e9ditu hamutuk rua, membru hamutuk ema nain 30.507 ho ninia kapital hamutuk 15 971 588, 68 milloens dollar Amerikanu.<\/p>\n\n\n\n<p>Iha reuniaun koordensaun ne&#8217;e mos parte SECoop konvida orador sira mai hosi SERVE, IP, Diresaun Geral Registu Notariadu hosi Minist\u00e9riu Justisa no Tributaria hosi Minist\u00e9rio Finansas, hosi kada instituisaun sira hato&#8217;o kona-ba atendimentu ba Movimentu Cooperativa sira iha teritoriu laran tomak, atu nune&#8217;e bele halo harmonizasaun ba ida-idak ninia knaar.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezensa iha seremonia ne&#8217;e maka hanesan, Secret\u00e1rio Estado Florestas Eng. Fernandino Vieira da Costa, Komis\u00e1riu Atividade Tributaria, Diretur Ezekutivo SERVE, Vise Governador Banku Central TL,&nbsp; Eis Komadante FALINTIL, Cornelio Gama (L7), Prezidenti Federasaun Hanai Malu, Prezidenti Federasaun Cooperativa Cr\u00e9ditu Leno Dalan Timor-Leste no dirijenti Movimentu Cooperativa Primaria sira.<\/p>\n\n\n\n<p>#M\u00eddia SECoop#<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00edli, 04 Abril 2024, Secretaria de Estado de Cooperativas hala&#8217;o Reuniaun Koordenasaun dahuluk ho Movimentu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2400,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[69,61],"tags":[],"class_list":["post-2399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gabinete-secoop","category-notisia-tp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2399","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2399"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2399\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2401,"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2399\/revisions\/2401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2399"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2399"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/secoop.gov.tl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2399"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}